Past ex-burgemeester Loezjkov in mijn verzameling voetballers?

Eigenlijk wilde ik geen aandacht meer besteden aan de ontslagen Moskouse burgemeester Joeri Loezjkov. Toen kwam ik bovenstaand standbeeld van ‘m tegen, en ja…

Meteen vroeg ik me af of het beeld van Loezjkov in mijn verzameling zou passen. Het antwoord was een onverbiddelijk nee. U moet weten, ik heb een verzameling porseleinen en metalen voetballertjes, alle gekocht in Rusland, negen in totaal. Dit is mijn topstuk, 9,8 centimeter groot:

Graag breid ik mijn verzameling uit, maar er zijn grenzen! Een voetballer met een tennisracket… Bovendien, de beeldhouwer (de verschrikkelijke Zoerab Tsereteli – wie anders) heeft Loezjkov neergezet als linkspoot, terwijl iedereen weet dat Loezjkov, die weleens een balletje trapt en zich dan graag laat filmen, rechts is.

En verder, die benen, dat zou nog kunnen (we denken aan Theo Laseroms, Gerd Müller, Roberto Carlos), maar dat bovenlijf… Dat is geen voetballer, meneer Zoereteli, en ook geen tennisser, dat is Yuri van Gelder.

Even tussendoor, hier het echte bovenlijf van Loezjkov:

Het beeld van de voetbaltennisser is te vinden in het Moskouse museum van Tsaretoeli, waar ik eigenlijk best eens een kijkje zou willen nemen. Jelena Batoerina, de vrouw van Loezjkov, schijnt er ook te staan. Hebben ze daar een museumwinkel? Ik denk dat ik de verleiding niet zou kunnen weerstaan. Alleen zet ik Loezjkov dan niet bij mijn voetballertjes, maar naast Poetin. Die heb ik in een judopakje bovenop een wereldbol.

Het ontslag van burgemeester Loezjkov en het cadeautje voor gouverneur Matvijenko.

Burgemeester Loezjkov van Moskou is dan toch ontslagen, wie volgt? Ik heb werkelijk geen idee.

Suggesties van mijn kant zijn niet meer dan herhalingen van wat ik zoal in de Russische en westerse media tegenkom. De grote politiek is niet mijn favoriete onderwerp, mijn ogen blijven vaker haken aan kleine zaken van menselijk formaat.

Sommige van die ‘kleine zaken’ kunnen wel opeens een rol gaan spelen in de grote politiek. Althans, dat wordt dan heel nadrukkelijk gesuggereerd door de media. Ik bekijk dat met een frons en denk: zou het?

Een aardig voorbeeld is een filmpje dat onlangs opdook, anderhalf jaar geleden gemaakt door leden van de bestuurlijke elite van Sint-Petersburg. Het was een verjaardagscadeautje voor gouverneur Valentina Matvijenko. Gedragen bezingen de bestuurders hun liefde voor Sint-Petersburg. Als dan halverwege Matvijenko in beeld komt, wordt duidelijk: hun liefde voor haar is minstens net zo groot. Kijkt en oordeelt u zelf. (Een mooie bijrol overigens voor Dick Advocaat. Op 3.22 geeft hij als trainer van FC Zenit Matvijenko een stevige pakkerd):





(Van youtube is het filmpje inmiddels verwijderd. Ik kon het toch nog ergens opvissen. Is het hierboven niet meer te zien, dan is het – hopelijk – nog te vinden op de site van fontanka.ru).

Wie heeft dat filmpje betaald? Waarom duikt het nu pas op? Is dat niet heel opvallend, tegen de achtergrond van het Loezjkov-verhaal? Nu recentelijk ook andere regionale grootheden het veld hebben moeten ruimen? En dan begint het gespeculeer over de positie van Matvijenko, waarvan ik denk: zou het? Het boeit me ook niet. Ik vind dat kleine filmpje zelf al pakkend genoeg.

Het was nog maar net opgedoken, of er stond al een reactie op youtube. Een filmpje dat laat zien dat in Sint-Petersburg onder Matvijenko nog niet alles even goed functioneert. Anders van toon, maar ook niet bepaald vakwerk:

Gevonden onderwerpen - 27

Gratis af te halen via onderstaande links

- Van tekenfilms (móeltiki in het Russisch) heb ik geen verstand. Wel weet ik dat tekenfilms uit de USSR een goede naam hadden. Forbes geeft twintig titels van zulke films die kinderen gezien moeten hebben. Linkjes staan er verder niet bij, maar de eerste die ik opzocht had ik meteen gevonden. Zie boven, De tocht van de mier uit 1983 (zonder muziek!). De meeste van de overige negentien zullen ook eenvoudig te vinden zijn. Link (Russisch).

- Een mooie serie ‘dakfoto’s’ uit Sint-Petersburg. Graag had ik tijdens mijn recente bezoek aan de stad de Doema-toren beklommen. Niet aan toegekomen. Link :

- Een nieuw geschiedenisboek, geschreven door A. Barsenkov en A. Vdovin (professoren aan de Moskouse Staatsuniversiteit) en aanbevolen voor universiteiten, doet nogal wat stof opwaaien. Citaten uit Engelstalig en Russisch commentaar:

“In the best-case scenario, university officials who approved this book have simply not read it, relying on the authors’ academic credentials. In the worst case, this is a deliberate attempt to poison the minds of yet another generation of Russian students with a neo-Soviet interpretation of history.” Link.

"Главная мысль — во всех бедах России виноваты разного рода «не русские», а наше развитие должно базироваться только на «русской национальной идее». (Belangrijkste gedachte – alle rampen van Rusland zijn de schuld van allerlei 'niet-Russen', onze ontwikkeling moet alleen gebaseerd zijn op een 'Russisch nationaal idee'.) Link.

- De jaarlijkse onderscheidingen van Rotor 2010 voor het Russische internet in 36 categorieën. Blogger van het Jaar: Elizaveta Glinka/Dokter Liza. (Over haar schreef ik eerder). Ontwikkeling van het jaar: burgerinitiatief via het net. Link (Russisch).

- Over dat burgerinitiatief met behulp van internet een artikel uit the Guardian. Link.

- Van het weblog van bovengenoemde Dokter Liza plukte ik dit stukje muziek:

De ramen van het huis van Mathilda Ksjesinskaja, de geliefde van Nicolaas II

“U komt ook voor de excursie?” Het klonk vriendelijk, maar aarzelend, en dat kon ik wel begrijpen. Met mijn 1 m. 92, duidelijk niet-Russische voorkomen, en ook nog eens van het mannelijk geslacht, week ik duidelijk af van de overige deelnemers aan de wandeling.

Ik ging mee met een wandelexcursie door een stukje van de Petersburgse wijk Kolomna. Zulke excursies – je hebt er wekelijks tal van – zijn een serieuze zaak. Grote afstanden leg je niet af, daarvoor zijn de verhalen en toelichtingen te gedetailleerd. Zo ook nu. Het duizelde me al na vijfhonderd meter. Anna Pavlova, Fokin, Lesgaft, Nizjinski, Komissarzjevskaja, Ksjesinskaja, de Nederlander Van der Pals en de vierde zoon van Alexander II, allen hadden hier gewoond of waren er op bezoek geweest.



Hier staat onze gids Lidija Ivanova (links) voor het huis van ballerina Mathilda Ksjesinskaja aan de Anglijski prospekt. Ze ontving er kroonprins Nicolaas II, met wie ze een gedoemde verhouding had. Geloof het of niet, maar ’s avonds kwam ik in een boek over Sint-Petersburg dit citaat tegen uit haar memoires:

“Veel gelukkige dagen heb ik in dit huis beleefd. De Kroonprins kwam meestal ’s avonds aangereden, tegen het eten, hij was de hele dag erg druk… Ik wist ongeveer om welke tijd de Kroonprins naar me toekwam en dan ging ik bij het raam zitten. In de verte hoorde ik het regelmatige getrappel van de hoeven van zijn prachtige paard op het stenen plaveisel, dan werd het geluid plots onderbroken – dat betekende dat de draver als aan de grond genageld voor mijn deur stilstond.”

Had ik dat fragment eerder gelezen, dan had ik natuurlijk ook even de ramen van het huis gefotografeerd.

Een endje verderop, op nummer 8-10, woonde de Nederlandse industrieel en consul honoraire Hendrik van Gilse van der Pals, geldschieter van Diaghilev. Zijn huis is tegenwoordig in handen van het Russische leger. En bij hem om de hoek zat die vierde zoon van Alexander II. En die keek weer uit op de chocoladefabriek van Georges Bormann.

De chocoladefabriek

Na twee uur nam ik afscheid van Lidija Ivanova. Ze keek me vriendelijk aan, maar ook een beetje vorsend. Even was ik bang dat ze me zou gaan overhoren.

(Overmorgen kijk ik weer uit op het puntdak met rode dakpannen van mijn – aardige – buren in Hilversum. Dan gaat dit weblog een weekje op slot.)

Mozaïek van Frolov: in kerk, metro en mausoleum

De keus was: naar huis met de metro of naar het museum van Alexander Poesjkin. Het werd een bezoekje aan de Kerk van de Verlosser op het Bloed, waar ik toevallig net langsliep. De kerk (Russen noemen haar Verlosser op het Bloed) is gebouwd op de plaats waar tsaar Alexander II op 1 maart 1881 bij een aanslag dodelijk gewond raakte. Het is één van de bekendste gebouwen van Sint-Petersburg, maar ik was er nog nooit binnen geweest.


Tussen drommen toeristen, allen met het hoofd omhoog, schuifelde ik wat rond. Het duurde twee minuten voor het tot me doordrong: dat zijn geen muurschilderingen, helemaal tot bovenin de koepel, maar mozaïeken. Meteen viel het kwartje: Vladimir Frolov! De bijbelse taferelen en heiligen kwamen uit zijn werkplaats. Ruim veertig jaar later tekende diezelfde Frolov voor de gewijde taferelen die in het Moskouse metrostation Novokoeznetskaja de communistische heilstaat verbeelden:

Ik ging op zoek naar de initialen van Frolov, vond zes lettercombinaties, maar geen enkele leek op ВФ (VF). Ik begon te twijfelen, wees een suppoost op de letters en vroeg hoe dat nou zat met die Frolov. Waarmee ik ook meteen mijn onkunde blootlegde op het gebied van de mozaïekkunst. De initialen waren van de makers van de tekeningen, Frolov voerde zo’n tekening vervolgens uit in mozaïek. Ik liep de kerk nog eens helemaal door en zag nu bij de ingang de ‘ondertekening’ van het atelier.

Frolov en zijn mannen werkten negen jaar aan de mozaïeken. Had ik op mijn weblog niet ergens een filmpje staan over het atelier? Thuis zocht ik het op. Het adres: Bolsjoj prospekt V.O. 64/5. Bijna bij mij op de hoek! Ik nam er een kijkje, al wist ik uit het filmpje al dat er weinig meer te zien was: een paar verbleekte werkjes die ooit dienst deden als een soort uithangbord.


Het atelier werd in 1918 al gesloten. Frolov werkte verder in het atelier van de Kunstacadamie (ook bij mij in de buurt). In 1929 werd hij ook nog eens zijn huis uitgezet, dat op hetzelfde adres zat als zijn atelier. Ondertussen wisten de machthebbers hem nog wel te vinden voor nieuwe opdrachten. De rode vaandels in het Leninmausoleum zijn van Frolov en dus ook die mozaïeken in de Moskouse metro. Frolov, geboren in 1874, overleed in 1942 tijdens het beleg van Leningrad. Her en der in de stad is nog werk van hem te zien, onder meer op de vermaarde apotheek van Pehl aan de 7de Linija (het houdt niet op: ook bij mij in de buurt). Dat gebouw is een apart verhaal waard, maar daar kom ik voorlopig niet aan toe. Mijn verblijf in Sint-Petersburg loopt ten einde.

September in Sint-Petersburg

De herfst sluipt de stad binnen.

(Rechts de Kerk van de Verlosser op het Bloed. Die heeft een verrassende link met de metro van Moskou en het huis bij mij hier op de hoek. Daarover morgen of overmorgen meer.)

Even is het clublied van Zenit belangrijker dan het Russische volkslied

Het was weer een dampende voetbalmiddag in stadion Petrovski, de thuishaven van ons geliefde FC Zenit. We speelden tegen Tom Tomsk. Die waren helemaal uit Siberië gekomen. Ze deden erg hun best, maar waren natuurlijk kansloos. Wij wonnen met 2-0.

Ze spelen hier tegenwoordig eerst het volkslied. Dat is een beetje raar en de toeschouwers weten er ook niet goed raad mee. Echt enthousiast zingen ze niet mee.



Vergelijk dat eens met de manier waarop het clublied van Zenit wordt meegezongen! Dat gebeurde vroeger vóór de wedstrijd, met muziek. Nu meteen na de aftrap, zonder muziek, maar met de tekst die meeloopt op het scorebord. Je ziet ook mensen naar die tekst kijken en niet naar het veld.

Onze zanginspanningen werden meteen beloond. Precies op de laatste noot van het clublied (op 1.54) schiet een van die gasten van Tomsk de bal in eigen doel. Dan zeggen wij: dat dwing je af.

De dame naast me zwaaide dolblij naar al haar jongens op het veld (2.20). Ze zou ze het liefst adopteren, maar dat mag niet van de UEFA.

Nog een beetje clubfolklore op 1.06: in het clublied wordt dan even Spartak genoemd, onze grootste rivaal. Dan moet je fluiten en/of boeeee roepen.

Henk van Stee bouwt met een 'Hollandse' jeugdopleiding aan de toekomst van FC Zenit

“Wij doen hier in Sint-Petersburg eigenlijk wat de Russische voetbalbond in heel het land zou moeten doen We geven de voetbalcultuur een impuls en proberen de jeugd te pakken”. Henk van Stee is Hoofd jeugdopleiding van FC Zenit. Ik ontmoet hem tijdens een wedstrijd van een van de jeugdelftallen naast het Petrovski stadion in het centrum van de stad en een paar dagen later in een verre buitenwijk op de voetbalschool zelf.

Zijn kantoor kijkt uit op wat een hopeloze bouwput lijkt in een moeras, maar Van Stee kan zijn enthousiasme nauwelijks onderdrukken: “Let maar op, volgend jaar speelt het tweede elftal hier zijn wedstrijden!”



FC Zenit, koploper in Rusland, heeft torenhoge ambities. De recente successen (titel en UEFA Cup onder de Dick Advocaat, de huidige bondscoach van Rusland) worden door sponsor Gazprom gezien als tussenstation. Zenit moet een stabiele Europese topclub worden. Een gedegen jeugdopleiding is dan een must. Van Stee, die vergelijkbaar werk deed bij het Oekraïense Sjachtar Donetsk, werd een jaar geleden aangetrokken om die opleiding gestalte te geven.

“Er was totaal geen aandacht voor kinderen onder dertien jaar. Dat was één van de grootste problemen. We hebben verspreid over de stad twintig satellietclubjes opgezet. Dat zijn geen verenigingen zoals in Nederland, maar er ligt kunstgras en alle kinderen uit de buurt kunnen er komen trainen. En twee keer per jaar hebben we hier op de Academy selectiedagen, daar is ook iedereen welkom.” Vandaag is er zelfs een jochie gekomen uit Petrozavodsk, 450 km verderop.

De selectiedagen vinden plaats in een enorme ‘opblaashal’. “Dat was zo’n beetje het enige wat er een jaar geleden was”, vertelt Van Stee buiten, als we naar de versgelegde kunstgrasvelden lopen. Een lang en hoog plankier behoedt je hier in voor- en najaar voor een moddertocht. Voor ons uit loopt een team in donkerblauwe trainingsjacks met Gazprom op de rug. “Kijk, die hebben nu allemaal dezelfde outfit, dat was vorig jaar heel anders”.


“Ik voel me hier als een vis in het water. Ik hou me met van alles bezig. De trainersstaf, de structuur van de opleiding, de aanleg van het complex. Hier moet een internaat komen”, wijst Van Stee op een paar plassen. “De tekeningen zijn al klaar”.

Op een van de velden speelt een jeugdteam van de Academy tegen een elftal met jongens die allemaal een jaar ouder en een kop groter zijn. Het mag niet té makkelijk gaan. Toch wordt de tegenstander simpel vastgezet op eigen helft en loopt Zenit uit naar een ruime voorsprong. De trainer tiert er af en toe flink op los, maar gevloekt wordt er niet, wat langs een Russisch voetbalveld zeer opmerkelijk is. “Dat heb ik meteen uitgebannen”, zegt Van Stee. Er hangt een bordje bij het veld dat ook de ouders tot kalmte maant.

Van Stee moet zichzelf ook af en toe inhouden: “Het gaat me soms te langzaam. Dat internaat, daar hadden ze allang mee kunnen beginnen. Dan moet ik uitkijken dat ik niet met m’n vuist op tafel sla. Je moet niet meteen teveel willen. Dan krijg je lastige vragen: waarom het allemaal zoveel moet kosten.”

Siberische husky's in Petersburg. En afweergeschut. En paddestoelen.

Wandelend door de stad moet je een beetje geluk hebben met wie en wat je zoal tegenkomt.

Ik was op zoek naar een bijzonder gedenkteken voor de vrouwen van Leningrad tijdens het beleg in de Tweede Wereldoorlog. Ik had het adres (Ulitsa Kronverkskaja 16), dus dat was snel gevonden. De iele vrouw staat op veertien meter hoogte als het ware in de schijnwerper van luchtafweergeschut. Veel vrouwen (de mannen waren naar het front) speelden in die verschrikkelijke jaren een belangrijke rol bij de verdediging van de stad.



Net was ik weer op weg naar de metro, toen er een schoolklas aankwam met allemaal een bloem in de hand. Die gaan naar het monument, begreep ik. En inderdaad, ze deden hun bloem in een halve plastic fles onder het monument en waren, daartoe luidkeels aangespoord door de juf, een ogenblikje stil.



Daarmee was mijn geluk voor die dag niet op. Bij de metro zag ik een mevrouw op het gras met een paar opvallende honden. “Siberische husky’s”, zei ze. Nee, ze trainde ze niet, ze waren voor de verkoop. Op mijn logische volgende vraag was het antwoord: 40.000 roebel (zo’n 1.000 euro). Ze meende een klant in mij te ontwaren – dat had ze helemaal mis – en zei nog dat de vacht van die beesten nooit stinkt. “Zelfs niet als ‘ie nat is”. Ik veinsde bewondering. “En blaffen doen ze niet, alleen maar janken!” Jeetje, dacht ik, want mij leek dat geen aanbeveling.



Toen kwam er een alleraardigst meisje aangelopen, die ik meteen een plaatsje bovenaan dit stukje toebedacht. Haar vriendje bleef van een afstandje toekijken. “Houdt ‘ie niet van honden?” “We hebben al een herder”, zei het meisje. “Deze zijn veel slimmer”, zei de husky-mevrouw.

En vlakbij huis kwam ik ook nog eens deze mevrouw tegen. Ze was tweeëneenhalf uur onderweg geweest (“de trein van 8 uur 22") en de oogst was rijk. Eerst wilde ze niet op de foto, ze was er niet op gekleed, maar ze trok haar jasje recht en toen mocht het toch. Ik benijd haar huisgenoten. De geur die daar de komende dagen in huis hangt…

Dmitri Mendeleev met een sigaret, een bruidspaar en het Periodiek Systeem

Een weekje geleden toonde ik een detail van onderstaand standbeeld en vroeg wie daar toch met een flinke peuk tussen zijn bronzen vingers zat. Het is Dmitri Mendeleev, die van het Periodiek Systeem der Elementen. Hij zit in Sint-Petersburg aan de Moskovski prospekt 19, waar op de muur ook nog een groot mozaïek van dat stelsel is aangebracht.


Je zou verwachten: Mendeleev, die beeld je af als eerbiedwaardige geleerde, of anders aan het werk in zijn laboratorium. Dat laatste kon natuurlijk niet, want daar mocht hij helemaal niet roken. Hoe dan ook, het is een zeer huiselijk beeld geworden. Mendeleev zit daar maar zo wat, een beetje te denken, een beetje te lezen. Nou, wacht even, hij zit zeker niet te lezen, want de papieren op zijn knie zijn leeg, er staat geen letter op! Zou hij die daar misschien hebben liggen om de aandacht af te leiden van die sigaret?



Toen kwam er een bruidspaar langs. Het was alsof of Mendeleev licht gegeneerd de andere kant op keek. Dat begreep ik niet, want bruid en bruidegom leken mij best sympathiek. Tot ik me omdraaide en zag wat de geleerde ook al had gezien: de auto waarmee die twee waren aan komen rijden.



Bovenstaande (behalve natuurlijk dat van dat bruidspaar) is gebaseerd op het alleraardigste boekje Tайная жизнь петербургских памятников (Het geheime leven van de Petersburgse standbeelden) van Sergej Nosov. Het ligt hier nog overal in de boekwinkels.

Het mozaïek aan de muur is gemaakt door Vladimir Frolov. Over hem en zijn mozaïeken in de Moskouse metro schreef ik hier.

Valeri Agafonov (1941-1984) - op de binnenplaats en onder de trap.

Wandelend door de Mochovaja straat, op zoek naar de school van Vladimir Nabokov en Osip Mandelstam, hoor ik uit een luidspreker een Russische romance. Even later passeer ik een gedenksteen met verse bloemen: hier woonde Valeri Agafonov.


De naam Agafonov ken ik niet, maar ik vermoed een verband tussen de verse bloemen en de romance die klinkt. En inderdaad, schuin tegenover de gedenksteen, op een verlopen binnenplaats, is een concert gaande ter nagedachtenis aan zanger/gitarist Agafonov die op 5 september 1984 op 43-jarige leeftijd overleed.

Eerbiedig luistert het publiek naar een volgend lied. Ook dat klinkt uit een luidspreker, terwijl het kleine podium, op een stoel en wat bloemen na, leeg is. Agofonov kijkt toe vanaf een foto, zijn geest – dat móet ik nu wel schrijven – waart rond tussen de afbladderende gebouwen. Jongeren zijn afwezig, men gedenkt hier zijn jeugd.



Terwijl het voortdurend op regenen staat, treden er vervolgens diverse zangers en zangeressen op, met repertoire dat ook Agafonov zong: romances en zigeunerliederen. De ene stem is aangenamer dan de andere, maar alles wordt door het publiek eensgezind in dank aanvaard.

Thuis laat ik de foto’s aan mijn gastvrouw zien. “Ah, Agafonov. Die zong altijd onder de trap van het Theaterinstituut op de Mochovaja straat, toen mijn moeder daar studeerde. Knappe jongen, sympathiek. Dronk alleen erg veel.”

Ik zoek wat verder en vind het verhaal van die trap terug. Over de drank wordt gezwegen, wel wordt zijn zwakke hart genoemd. Agafonov had geen muzikale opleiding, maar beschikte over een ongekende dosis talent en werklust. Hij trad op in Hotel Astoria (generaal De Gaulle was onder zijn publiek), had wat filmrollen en wist zich langzamerhand het officiële circuit binnen te werken, wat in de USSR niet eenvoudig was. Roem kwam pas in zijn laatste levensjaar, de verschijning van zijn eerste LP maakte hij niet meer mee. Zijn hart begaf het toen hij vanuit Petrodvorets voor een concert onderweg was naar Leningrad.

Ik vond wat filmpjes van het concert van vorig jaar, op dezelfde plek aan de Mochovaja. Ik kies niet voor optredende zangers, maar voor de afsluiting. Het geeft de sfeer goed weer. De presentratrice is dezelfde. Ze spreekt de hoop uit dat het concert ook in 2010 weer plaats zal vinden.

Theory & Practice - cultuurportal voor Sint-Petersburg

Zeer aanbevolen voor iedereen die in Sint-Petersburg op zoek is naar meer dan het Mariinski en het Aleksandrinski: Theory & Practice Petersburg, een project dat zich ten doel stelt om door edutainment (educatie en vermaak) kennis te verspreiden. Een lezing, masterclass, cursus, seminar, in een café, club of op straat, iedereen kan zijn project aanmelden. T&P verzamelt en verspreidt de informatie via haar site. Het aanbod is zeer divers. Mode, auteursrecht, design, architectuur… Ook het onvolprezen Nederlands Instituut is vertegenwoordigd. Het kondigt een lezing aan van Professor Herman Pleij (8 september, 18.30 uur, in het Nederlands, met Russische vertaling).

Vasili Stepanov

Ik kwam T&P op het spoor dankzij Zjenja, mijn toevallige buurman bij de voorpremière van de film Javlenie prirody (Natuurverschijnsel) van Aleksandr Loengin en Sergej Osipjan, gemaakt met een Canon Mark II, een relatief eenvoudige camera. Zjenja was door T&P op de vertoning gewezen en tipte mij op zijn beurt over T&P. De vertoning in een zaaltje van boekwinkel Porjadok slov (Fontanka 15) werd ingeleid door Vasili Stepanov, redacteur van het tijdschrift Seans. Zijn voornaamste boodschap lag een beetje voor de hand: Dankzij de digitale camera kan tegenwoordig iedereen een film maken. Je moet als regisseur echter wel wat te zeggen hebben, anders werkt die vrijheid vernietigend.

Javlenie prirody zei me niet zoveel. Man en vrouw uit de stad zitten in de herfst in een datsja, in de buurt van een dorp. Het lijkt een soort niemandsland met eigen regels, een thema dat vaker voorkomt in Russische films. Ongetwijfeld vol symboliek, maar dat geloof ik verder wel. Wat mijn avond geslaagd maakte, was het publiek: jong, open en vrolijk. Een weldadig contrast met het kille cynisme van Poetin en zijn handlangers.

Tijdens de pauze, in de boekwinkel

(Klik op de site van T&P op de grote rode letters om ook het aanbod in andere steden te zien)

Russische regen om bij mee te fluiten

Het regent in Sint-Petersburg....

... wat helemaal niet erg is. Je luistert wat naar muziek, kijkt naar buiten en fluit mee om 't hardst.

Haalt architect Van Egeraat wel de eindstreep in Sint-Petersburg?

Wordt Erick van Egeraat de eerste buitenlandse architect sinds tientallen jaren die in het centrum van Sint-Petersburg met een nieuw gebouw de eindstreep haalt? Het zou kunnen. Zijn ontwerp voor een appartementencomplex aan de Mojka 102 is goedgekeurd door de Stadsbouwraad. Het moet er zo uit gaan zien:

De locatie mag er wezen: tussen het Mariinski theater en het eilandje Novaja Gollandija. Ooit stond hier de Litovski burcht, die dienst deed als kazerne en gevangenis. Die ging in 1917 tegen de vlakte. In de jaren zestig werd het gat opgevuld met een Sovjet-puist waar een kleuterschool in kwam.

De huidige eigenaar is Graffiti Hostel, een budgethotel met 156 bedden (2-, 4-, 8- en 12-persoonskamers). Dat heeft met een Mondriaan motiefje geprobeerd om nog iets van het gebouw te maken en het moet gezegd: in het najaarszonnetje oogt het niet onvriendelijk:

Ik vraag het meisje achter de balie of ze weet dat haar werkplek gesloopt gaat worden. “Ik heb zoiets gehoord, maar volgens mij is het nog niet definitief”. Vindt ze het gebouw mooi? “Je raakt eraan gewend. Ontslag? Graffiti is een grote organisatie, ik kan wel ergens anders terecht.”

Het zit buitenlandse architecten in Sint-Petersburg niet mee. Als hun project al wordt uitverkoren, haken investeerders af, veranderen opdrachtgevers van mening, is het opeens crisis of steekt een storm van protest op tegen hun gebouw. Zelfs het nieuwe stadion van FC Zenit (architect: Kisho Kurokawa), op een vrij neutrale locatie, dreigt verstrikt te raken in nieuwe eisen over het aantal zitplaatsen en de veiligheid. Enige twijfel over de appartementen van Van Egeraat is dan ook op z’n plaats. Zelf noemt hij op zijn site 2011 als jaar van voltooiing, in de Russische pers wordt 2013 genoemd – dan denk je toch: daar begint het gedonder al.

Zonder tegenstanders is het gebouw niet. Te onrustig, te luchtig, te wit (witte gebouwen zijn er in het centrum niet), niet in harmonie met de omgeving… Van Egeraat stelt dat zijn ontwerp door een “taktisch spel” juist wel harmonieert met de omgeving. “Het wordt een familielid van de bestaande bebouwing, misschien een beetje afwijkend, het trekt inderdaad de aandacht”. Een tegenstander formuleert dat iets anders: “Het nieuwe gebouw is te actief, het trekt de deken naar zich toe”.

Als het gebouw er komt, wordt het uitzicht in elk geval prachtig. Op de bovenste verdieping komen twee luxe penthouses, “visueel verbonden” (Van Egeraat) met de Izaak kathedraal:

Raad de Plaat - 4

De vraag gaat deze keer over een persoon. Wie heeft hier een stevige peuk tussen zijn bronzen vingers?



En het was vandaag natuurlijk 1 september, de dag waarop in Rusland het nieuwe schooljaar begint, voor jong - en nog jonger. En dat wordt gevierd. Veel bollebozen op straat met ballonnen en/of bloemen. Dat de (groot)vader ook een peuk tussen zijn vingers heeft, is toeval.

(Om het iets makkelijker te maken: de persoon die wordt gezocht heeft - heel toepasselijk op 1 september - van alles met kennis te maken. En zijn standbeeld staat natuurlijk in Sint-Petersburg).

Update: meer over het standbeeld met de sigaret hier.